کامپوزیت فورما اولترادنت - Ultradent Forma

کامپوزیت Forma Ultradent؛ پایان دوراهیِ استحکام یا زیبایی

در دنیای مواد دندانی، دندانپزشکان همیشه با یک چالش بزرگ روبرو بوده‌اند: کامپوزیت‌هایی که به شدت زیبا و پالیش‌پذیر هستند (میکروفیل‌ها) معمولاً مقاومت کافی برای تحمل نیروهای جویدن در دندان‌های خلفی را ندارند. از طرف دیگر، کامپوزیت‌های مستحکم (ماکروفیل یا هیبریدها) به سختی پالیش می‌شوند و درخشندگی خود را زود از دست می‌دهند.
کمپانی اولترادنت با معرفی کامپوزیت فورما (Forma) این معادله را بر هم زد. حضور فیلرهای زیرکونیا (Zirconia) در کنار ذرات نانومتری، به این کامپوزیت قدرت تحمل فشار (Compressive Strength) فوق‌العاده‌ای بخشیده است، در حالی که درخشندگی و پالیش‌پذیری آن در حد کامپوزیت‌های انحصاری ونیر است.

راز نامرئی شدن ترمیم(تکنولوژی Chameleon Effect)

بزرگترین نقطه قوت کامپوزیت فورما، توانایی آن در محو شدن در ساختار دندان طبیعی است. این ویژگی که به «اثر آفتاب‌پرست» معروف است، به دلیل ضریب شکست نور (Refractive Index) مهندسی‌شده در ماتریکس رزینی و فیلرهای این کامپوزیت به دست آمده است.

وقتی شما فورما را در حفره قرار می‌دهید، این کامپوزیت نور را از دیواره‌های دندان طبیعی جذب کرده و بازتاب می‌دهد؛ در نتیجه، خطای دیداری مرز ترمیم (Margin Visibility) به طور کامل از بین می‌رود.

سیستم رنگ‌بندی هوشمند Forma؛ یک تیر و دو نشان

اولترادنت برای ساده‌سازی کار دندانپزشک، رنگ‌های فورما را به سه دسته کاربردی تقسیم کرده است:

۱. رنگ‌های بادی (Body Shades) - قهرمان تکنیک تک‌لایه

رنگ‌های Body در کامپوزیت فورما (مثل A1B, A2B, A3B) دارای درجه‌ای از اوپسیتی (تیرگی) هستند که دقیقاً بین دنتین و انامل قرار می‌گیرد.

کاربرد کلینیکی: اگر وقت کمی دارید یا کیس بیمار نیاز به لایه‌بندی پیچیده ندارد (مانند ترمیم‌های کلاس I، II و کلاس V)، استفاده از یک لایه رنگ Body تمام نیاز شما را برطرف می‌کند. این رنگ به تنهایی هم بدرنگی زیرین را می‌پوشاند و هم شفافیت سطحی را تامین می‌کند.

۲. رنگ‌های دنتین (Dentin Shades) - پایه و اساس ترمیم

این رنگ‌ها (مثل A1D, A2D) اوپسیتی بالایی دارند و نور را از خود عبور نمی‌دهند.

کاربرد کلینیکی: برای بازسازی هسته دندان، پوشاندن خطوط تیره، دندان‌های اندو شده یا ایجاد ماملون‌ها در تکنیک لایه‌بندی دندان‌های قدامی.

۳. رنگ‌های انامل (Enamel Shades) - لمس نهایی درخشش

رنگ‌های انامل (مثل A1E, A2E) شفافیت بالایی دارند و به دندان عمق می‌بخشند.

کاربرد کلینیکی: لایه نهایی در ونیرهای کامپوزیتی و ترمیم‌های کلاس IV. قرار دادن این لایه روی دنتین، باعث ایجاد ترانسلوسنسی طبیعی و افکت‌های شیشه‌ای در لبه انسیزال می‌شود.

هندلینگ (Handling)؛ کَره‌ای اما بدون چسبندگی!

یکی از بزرگترین شکایات دندانپزشکان از کامپوزیت‌ها، چسبیدن مواد به قلم (Stickiness) یا افتادگی آن‌ها قبل از کیور شدن (Slumping) است.

کامپوزیت Forma دارای قوامی است که اصطلاحاً به آن "کَره‌ای" (Buttery) می‌گویند. به راحتی در حفره پخش می‌شود، با دیواره‌ها آداپته می‌گردد، اما به هیچ وجه به اسپاتول یا قلم کامپوزیت شما نمی‌چسبد. شما می‌توانید آناتومی اکلوزال دندان‌های خلفی را با ظرافت تمام شکل دهید و مطمئن باشید تا زمانی که نور دستگاه لایت‌کیور به آن نتابد، فرم خود را حفظ می‌کند.

سوالات متداول کلینیکی دندانپزشکان (FAQ)

۱. آیا کامپوزیت فورما برای ترمیم‌های وسیع کاسپ‌کوریج (Cusp Coverage) در دندان‌های خلفی مناسب است؟

بله، کاملاً. به لطف فیلرهای زیرکونیا و ساختار نانوهیبرید، مقاومت سایش و فشاری Forma به شدت بالاست و برای ترمیم‌های وسیع کلاس II و بازسازی کاسپ‌های از دست رفته یک انتخاب ایده‌آل و ایمن است.

۲. برای رسیدن به بالاترین سطح پالیش فورما، از چه سیستمی استفاده کنیم؟

از آنجایی که فورما محصول اولترادنت است، بیشترین سازگاری را با سیستم پالیش Jiffy Polishers (متعلق به همین کمپانی) دارد. با این حال، استفاده از هر سیستم دیسک و لاستیک استاندارد نمدی به همراه خمیر الماسه، درخششی آینه‌ای به آن می‌بخشد که در طول زمان کدر نمی‌شود.

۳. شرینکیج (انقباض پلیمریزاسیون) این کامپوزیت چقدر است؟

کامپوزیت Forma به دلیل تراکم بالای فیلرها، دارای یکی از پایین‌ترین نرخ‌های شرینکیج حجمی در میان نانوهیبریدهاست. این یعنی ریسک ایجاد گپ مارجینال، حساسیت بعد از کار (Post-op sensitivity) و تغییر رنگ لبه‌های ترمیم به حداقل می‌رسد.

۴. تفاوت رنگ‌های Body این سیستم با رنگ‌های معمولی سایر برندها چیست؟

رنگ‌های بادیِ فورما دقیقاً برای "تکنیک تک‌رنگ" طراحی شده‌اند. در بسیاری از برندها اگر فقط از یک رنگ استفاده کنید، دندان یا خیلی کدر می‌شود یا خیلی شیشه‌ای (خاکستری). اما رنگ‌های Body اولترادنت با استفاده از اثر آفتاب‌پرست، همزمان نقش دنتین و انامل را برای چشم بیننده بازی می‌کنند.

۵. زمان کیورینگ (Curing Time) برای این کامپوزیت چقدر است؟

با استفاده از یک دستگاه لایت‌کیور استاندارد (با شدت حداقل 800 mW/cm²)، لایه‌های ۲ میلی‌متری از رنگ‌های بادی و انامل معمولاً در ۲۰ ثانیه کیور می‌شوند. برای رنگ‌های دنتین (به دلیل تیرگی بیشتر)، این زمان ممکن است نیاز به افزایش جزئی داشته باشد.